Η παραπάνω ανάλυση αποκάλυψε πως δεν υπάρχουν διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου κατά την παραγωγή των προϊόντων αυτών, είτε πως αυτές είναι αναξιόπιστες. Επίσης, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα δεν φέρουν ετικέτες προειδοποιήσης για τις παρενέργειες στην υγεία του χρήστη όπως τα υπόλοιπα εγκεκριμένα υποκατάστατα νικοτίνης ή τα συμβατικά τσιγάρα. Η FDA σημειώνει υπάρχει διαφοροποίηση μεταξύ της ποιότητας των προϊόντων ηλεκτρονικών τσιγάρων και καθώς υπάρχουν στοιχεία για λίγα δείγματα, από τα αποτελέσματα της ανάλυσης δεν μπορούν ακόμα να διεξαχθούν τελικά συμπεράσματα το ποιες ουσίες περιέχονται ή όχι σε συγκεκριμένα ηλεκτρονικά τσιγάρα ή μάρκες.

Το ηλεκτρονικό τσιγάρο

Το ηλεκτρονικό τσιγάρο εφευρέθηκε στην Κίνα (στην οποία καταναλώνεται το 30% των τσιγάρων παγκοσμίως) και πλέον πωλείται σε αρκετές άλλες χώρες στον κόσμο. Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, που επίσης ονομάζονται “e-τσιγάρα”, είναι συσκευές που λειτουργούν με μπαταρίες και έχουν φυσίγγια/ανταλλακτικά/αναλώσιμα φίλτρα (catridges) τα οποία περιέχουν νικοτίνη, αρωματικές ουσίες και άλλα χημικά. Το ηλεκτρονικό τσιγάρο μετατρέπει τη νικοτίνη, η οποία είναι ιδιαίτερα εθιστική, και άλλα χημικά σε αέριο, το οποίο εισπνέεται από τον χρήστη.

Επίσης διατίθενται σε διάφορες γεύσεις, όπως μέντα και σοκολάτα, οι οποίες μπορεί να ελκύουν νεαρά άτομα. Αυτά τα προϊόντα κυρίως απευθύνονται και πωλούνται σε νεαρά άτομα και είναι άμεσα διαθέσιμα στο internet και σε διάφορα καταστήματα. Ειδήμονες των επιστημών υγείας εξέφρασαν την ανησυχία τους για το ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα μπορεί να αυξήσουν το ποσοστό εθισμού στη νικοτίνη και χρήση καπνού στα νεαρά άτομα.“Η FDA ανησυχεί για την ασφάλεια αυτών των προϊόντων και τον τρόπο που διαφημίζονται στο κοινό”.

Γιατροί και χρήστες μπορούν να αναφέρουν τις σοβαρές παρενέργειες που συναντούν ή προβλήματα με την ποιότητα των ηλεκτρονικών τσιγάρων στην FDA μέσω internet, fax ή τηλεφώνου.

Η θέση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (Π.Ο.Υ.)

Αντίθετα από ότι υπαινίσσονται ορισμένες εταιρίες στις διαφημίσεις τους, ο Π.Ο.Υ. δεν θεωρεί το ηλεκτρονικό τσιγάρο ως μια γνήσια και εγκεκριμένη θεραπεία για τους καπνιστές που προσπαθούν να διακόψουν το κάπνισμα.

Οι παραγωγοί του ηλεκτρονικού τσιγάρου γενικά το διαφημίζουν ως ένα μέσο που μπορεί να βοηθήσει τους καπνιστές να απεξαρτηθούν από τον καπνό. Κάποιοι από αυτούς έχουν φτάσει ακόμα και στο σημείο να υπονοούν ότι θεωρείται εγκεκριμένη θεραπεία αντικατάστασης της νικοτίνης, όπως οι τσίχλες, παστίλιες και τα αυτοκόλητα νικοτίνης. Ο Π.Ο.Υ. τονίζει πως χρειάζεται να διεξαχθούν κλινικές δοκιμές και αναλύσεις τοξικότητας, και να ακολουθούνται οι οδηγίες και κανονισμοί ασφαλείας κατά τη διαδικασία της παραγωγής.

Το ηλεκτρονικό τσιγάρο δεν είναι μια δοκιμασμένη θεραπεία αντικατάστασης νικοτίνης. Ο Π.Ο.Υ. δεν έχει επιστημονικά δεδομένα για να επιβεβαιώσει την ασφάλεια και αποτελεσματικότητα των ηλεκτρονικών τσιγάρων, και φυσικά δεν μπορεί να δεχτεί αναληθή υπονοούμενα, όπως ότι έχει εγκρίνει και υποστηρίζει τη χρήση του προϊόντος.

Οι κατασκευαστές τους θα πρέπει να αφαιρέσουν από τις διαφημίσεις τους και τα ενημερωτικά φυλλάδια οτιδήποτε υπονοεί πως ο Π.Ο.Υ. το θεωρεί ασφαλές και αποτελεσματικό μέσο για τη διακοπή του καπνίσματος. Ο Π.Ο.Υ. δεν απορρίπτει την πιθανότητα ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο θα μπορεί να είναι χρήσιμο στη διακοπή του καπνίσματος, αλλά αυτό χρειάζεται να διερευνηθεί.

Ελλάδα: κάπνισμα και ηλεκτρονικό τσιγάρο

Τα επιδημιολογικά στοιχεία όσον αφορά το κάπνισμα στην Ελλάδα είναι πολύ ανησυχητικά καθώς η Ελλάδα κατέχει στο κάπνισμα μία από τις υψηλότερες θέσεις διεθνώς:

Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα κυκλοφορούν στην Ελλάδα από το 2008, αλλά σε αυτά δώθηκε ιδιαίτερη δημοσιότητα τους τελευταίους μήνες, με αφορμή την απαγόρευση του καπνίσματος στους δημόσιους χώρους στην Ελλάδα, στις 1 Ιουλίου 2009 (Νόμος 3730/2008). Σχετικά με την αρμοδιότητα ελέγχου προϊόντων που χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατα του καπνίσματος και περιέχουν νικοτίνη, ο Ε.Ο.Φ. απάντησε με το ακόλουθο έγγραφο σε ερώτηση του Γενικού Χημείου του Κράτους: «Τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατα του καπνίσματος και περιέχουν νικοτίνη υπάγονται στα φαρμακευτικά προϊόντα (τα προϊόντα αρμοδιότητας ΕΟΦ είναι εκείνα τα οποία αναφέρονται στο νόμο 1316). Η διάθεσή τους στην αγορά προϋποθέτει τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας φαρμάκου από τον ΕΟΦ:
α) στην κατηγορία αυτή υπάγεται και το ηλεκτρονικό τσιγάρο, το οποίο περιέχει νικοτίνη. Μέχρι σήμερα ο ΕΟΦ δεν έχει χορηγήσει άδεια κυκλοφορίας σε ανάλογο προϊόν για την ελληνική αγορά.
β) προϊόντα τα οποία παρουσιάζονται ως ηλεκτρονικά τσιγάρα που δεν περιέχουν νικοτίνη θα πρέπει να εξεταστούν από άλλους αρμόδιους φορείς, όπως το υπουργείο Ανάπτυξης.»

Απομένει λοιπόν ο ΕΟΦ να διεξάγει τους απαραίτητους ελέγχους στην ελληνική αγορά, ώστε να προστατέψει τους καταναλωτές, διασφαλίζοντας πως δεν περιέχουν τοξικές και καρκινογόνες ουσίες.

Η παγκόσμια επιδημία καπνίσματος – εξάρτηση από τη νικοτίνη

Το κάπνισμα είναι η κυριότερη αιτία θανάτου που μπορεί να προληφθεί. Περίπου 5 εκατομμύρια άτομα πεθαίνουν κάθε χρόνο, περισσότερα από ότι από AIDS, ελονοσία και φυματίωση μαζί. Το τσιγάρο και τα άλλα καπνικά προϊόντα είναι τα μόνα καταναλωτικά αγαθά που σκοτώνουν όταν χρησιμοποιούνται ακριβώς όπως συστήνει ο κατασκευαστής τους. Εως το 50% των καπνιστών θα πεθάνουν από κάποια ασθένεια οφειλόμενη στο κάπνισμα. Το παθητικό κάπνισμα προκαλεί βλάβες σε όλους όσους εκτίθενται σε αυτό.

Η νικοτίνη είναι μια ισχυρή εθιστική ουσία. Όπως αναφέρει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας: “όλες οι επιδημίες έχουν ένα φορέα για την εξάπλωση/μόλυνση/contagion, ένα μέσω το οποίο μεταδίδει την ασθένεια και το θάνατο. Για την επιδημία του καπνίσματος, ο φορέας αυτός δεν είναι ένας ιός, βακτηρίδιο ή άλλος μικροοργανισμός – είναι η βιομηχανία και η επιχειρηματική στρατηγική της. Η επιδημία της χρήσης τσιγάρου και της ασθένειας όπως τη βιώνουμε σήμερα, δεν θα υπήρχε αν η βιομηχανία του τσιγάρου δεν διαφήμιζε και προωθούσε τα προϊόντα της τον 20ο αιώνα”.

Το κάπνισμα (χρήση καπνού) είναι μια από τις μεγαλύτερες απειλές που αντιμετώπισε ποτέ η ανθρωπότητα

Η διαφώτιση των ανθρώπων για τους πραγματικούς της κινδύνους μπορεί να προσφέρει τα μέγιστα στην καταπολέμηση κάθε μορφής καπνίσματος και του εθισμού στη νικοτίνη.

Ομοιοπαθητικά φάρμακα και ηλεκτρονικά τσιγάρα

Περιέχουν μενθόλη, μια από τις ουσίες που είναι γνωστό ότι αντιδοτεί τα ομοιοπαθητικά φάρμακα. Η ευαισθησία ποικίλει, ανά άτομο και αναλόγως το ομοιοπαθητικό φάρμακο (πχ Natrum muriaticum).

Ομοιοπαθητική και Διακοπή καπνίσματος

Η ομοιοπαθητική μπορεί να βοηθήσει στη διακοπή του καπνίσματος στο πλαίσιο της μείωσης ψυχολογικών παραγόντων (πχ άγχος, μελαγχολία, νεύρα, κλπ) τα οποία μπορεί να οδηγούν ή να επιτείνουν το κάπνισμα.

από το περιοδικό HomeoNews, τεύχος 14
Αρθρο: Προειδοποιήσεις για τα ηλεκτρονικά τσιγάρα

Βιβλιογραφία
1. FDA, 22 Ιουλίου 2009, http://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm173222.htm
2. FDA, 4 Μαίου 2009, http://www.fda.gov/downloads/Drugs/ScienceResearch/UCM173250.pdf